Link Temizleme

UTM, fbclid, gclid Nedir? Linklerden Nasıl Temizlenir?

5 dakika okuma · Mayıs 2026

Bir habere tıkladın, URL'ye baktın, sonunda ?utm_source=facebook&fbclid=IwAR0xX9... gibi anlamsız bir uzantı var. Bu nedir, neden orada, ve seni paylaşmadan önce neden temizlemen gerekir?

UTM Parametreleri Nedir?

UTM (Urchin Tracking Module), Google Analytics'in trafiğin nereden geldiğini bilmesi için URL'ye eklenen takip kodlarıdır. Beş ana UTM parametresi vardır:

utm_source — Trafiğin geldiği kaynak (örn: facebook, newsletter)
utm_medium — Tip (örn: cpc, email, social)
utm_campaign — Kampanya adı (örn: spring_sale_2026)
utm_term — Ücretli arama anahtar kelimesi
utm_content — A/B test varyantı

fbclid, gclid, msclkid Nedir?

Bu parametreler reklam ağlarının otomatik eklediği "click ID"lerdir:

fbclid: Facebook tıklama kimliği — Facebook reklamlarından geldiğini takip eder
gclid: Google Click ID — Google Ads'den
msclkid: Microsoft Click ID — Bing Ads'den
yclid: Yandex Click ID
ttclid: TikTok Click ID

Neden Temizlemelisin?

1. Gizlilik

Bir linki bir arkadaşına atıp aynı linkin sonunda fbclid=... varsa, o arkadaşının tıklaması senin Facebook hesabınla ilişkilendirilebilir. Hedeflenmiş takip riski oluşur.

2. Profesyonellik

Resmi bir e-postada veya bloglarda kirli URL'ler amatörce görünür. Temiz URL'ler güven verir.

3. Yanlış Analytics

Birisi senin attığın UTM'li linki paylaştığında, o trafik senin orijinal kaynağına sayılır. Yani "facebook reklamlarından gelen bir kullanıcı, sonra paylaşırsa, paylaştığı kişi de 'facebook reklamı' olarak görünür". Bu Analytics'i bozar.

4. URL Boyutu

UTM'li link 200+ karaktere ulaşabilir. SMS, Twitter, kısa mesajlar için fazla. QR kodları daha karmaşık ve okuması zorlaşır.

30+ Takip Parametresinin Tam Listesi

TabWiz'in temizlediği tüm parametreler:

Google ailesi: utm_source, utm_medium, utm_campaign, utm_term, utm_content, gclid, gclsrc, dclid, _ga, _gl

Meta (Facebook/Instagram): fbclid, igshid, fb_action_ids, fb_action_types, fb_ref, fb_source

Microsoft/Bing: msclkid, mc_cid, mc_eid

Diğer reklam ağları: yclid (Yandex), ttclid (TikTok), twclid (Twitter), li_fat_id (LinkedIn)

E-posta pazarlama: mkt_tok (Marketo), _hsenc, _hsmi, hsCtaTracking (HubSpot), vero_id, vero_conv

E-ticaret: ref_, ref_url, aff, affiliate, partner

Nasıl Temizlersin?

Yöntem 1: TabWiz Chrome Eklentisi (Önerilen)

Yeni sekme açıp link yazman ya da Link Temizleyici aracını açman yeterli. Hangi parametrelerin kaldırıldığını da gösterir. TabWiz'i indir.

Yöntem 2: Manuel Temizleme

URL'de ilk ? işaretinden sonrasını silersin. Ama bazı URL'ler gerçekten gerekli parametre içerir (örn: ?id=123 bir ürün sayfası için kritik). Manuel silmeden önce hangi parametrenin gerekli olduğunu bilmelisin.

Yöntem 3: Tarayıcı Adres Çubuğu Kısayolu

Bazı tarayıcılarda Ctrl+L + manuel düzenleme. Yavaş ama çalışır.

Temiz linkler tek tıkla

TabWiz, 30+ takip parametresini otomatik kaldırır. Hangi parametre kaldırıldığını da gösterir.

TabWiz'i Dene

SSS

UTM kullanmak yanlış mı?

Hayır — UTM oluşturmak tamamen normal. Pazarlamacılar kampanya etkinliğini ölçmek için kullanır. Yanlış olan, UTM'li linki başkalarına paylaşmadan önce temizlememek.

YouTube linkleri neden değişiyor?

YouTube linkleri ?si=... parametresi ekler — bu da takip kodudur. TabWiz bunu da kaldırır.

Amazon affiliate linkleri korunur mu?

Hayır. ?tag=... affiliate parametresi kaldırılır çünkü bunlar genelde başkasının kazanmaması istenen sızıntılardır. Eğer affiliate korumak istiyorsan, manuel düzenle.